Postępowanie w razie pożaru

Zagrożeniem pożarowym nazywamy zespół czynników wpływających na powstanie i rozprzestrzenianie się pożaru – a przez to na bezpieczeństwo życia ludzi.
Zagrożenie wybuchem może powstać w każdym miejscu, gdzie istnieje możliwość wytworzenia mieszaniny wybuchowej poprzez rozproszenie w powietrzu palnych gazów, par palnych cieczy czy też pyłów palnych ciał stałych. Jeżeli stężenie substancji palnej w powietrzu będzie odpowiednio wysokie, to pod wpływem czynnika inicjującego zapłon, nastąpić może gwałtowne spalanie mieszaniny, czyli wybuch.
Pożar lub wybuch może powstać, gdy zaistnieje czasowa i przestrzenna zbieżność następujących elementów:
- materiału palnego,
- czynnika utleniającego,
- źródła zapłonu.
Przyczyny powstania pożarów
Pracownicy powinni czuć się bezpiecznie w pracy pod każdym względem. Pożary w biurach mogą zagrozić nie tylko życiu, ale także majątkowi firm i źródłom utrzymania. Ważne jest więc, aby zrozumieć najczęstsze przyczyny pożarów w biurach i dowiedzieć się, jak im zapobiegać. W tym artykule przedstawiamy pięć potencjalnych zagrożeń pożarowych w biurach oraz sposoby ich powstrzymania.
Brak Świadomości lub Przeszkolenia Personelu w Zakresie Pożarów
Posiadanie odpowiedniego sprzętu i procedur przeciwpożarowych jest istotne, ale mało przydatne, jeśli pracownicy nie są świadomi, jak z nich korzystać. Brak przeszkolenia może zwiększyć ryzyko błędów ludzkich, które mogą prowadzić do pożaru.
Jak temu zapobiec:
- Szkolenie Pracowników: Upewnij się, że masz wystarczającą liczbę przeszkolonych pracowników w zakresie reagowania na sytuacje awaryjne.
- Komunikacja: procedury i informacje dotyczące bezpieczeństwa pożarowego muszą być znane wszystkim pracownikom. Pomocne będą szkolenia, znaki informacyjne lub pisemne wytyczne.
- Regularne Szkolenia: Organizowanie regularnych szkoleń powinny obejmować całą firmę, aby pracownicy byli świadomi wszelkich zmian i poprawek.
Brak Prawidłowego lub Działającego Sprzętu
Czujniki dymu, drzwi przeciwpożarowe, oznakowania, gaśnice i koce gaśnicze są niezbędne w przypadku pożaru. Brak prawidłowego lub działającego sprzętu może mieć katastrofalne skutki.
Jak temu zapobiec:
- Odpowiedni Sprzęt: Upewnij się, że masz odpowiedni sprzęt w odpowiednich miejscach w biurze.
- Regularna Konserwacja: Sprzęt musi być regularnie konserwowany przez kompetentnego specjalistę. Regularnie testuj czujniki przeciwpożarowe, aby wcześnie wykryć problemy.
- Profesjonalna Ocena: Profesjonalna firma zajmującą się bezpieczeństwem przeciwpożarowym wykona ocenę Twojego biura i wyda zalecenia dotyczące sprzętu i jego lokalizacji.
Bałagan i Dezorganizacja
Zagracone biuro może prowadzić do gromadzenia się materiałów łatwopalnych, co zwiększa ryzyko pożaru. Bałagan może również blokować wyjścia awaryjne i utrudniać drogi ewakuacyjne.
Jak temu zapobiec:
- Utrzymanie Porządku: Regularnie sprzątaj biuro i usuwaj zbędne materiały łatwopalne.
- Organizacja Przechowywania: Przechowuj łatwopalne ciecze i gazy w odpowiednich, bezpiecznych miejscach zgodnie z przepisami.
Przeciążenie Elektryczne
Przeciążenie instalacji elektrycznej może prowadzić do pożarów w biurach, zwłaszcza w przypadku używania przestarzałych lub uszkodzonych urządzeń.
Jak temu zapobiec:
- Regularne Kontrole: Przeprowadzaj regularne kontrole instalacji elektrycznych i urządzeń biurowych.
- Unikanie Przeciążeń: Upewnij się, że gniazdka elektryczne nie są przeciążone i stosuj przedłużacze zgodnie z ich specyfikacją.
Palenie Tytoniu
Palenie w miejscu pracy może być źródłem pożarów, zwłaszcza jeśli pracownicy palą w niedozwolonych miejscach i nie zachowują środków ostrożności.
Jak temu zapobiec:
- Strefy dla Palących: Wyznaczone strefy dla palących na zewnątrz budynku, wyposażone w odpowiednie pojemniki na popiół i niedopałki.
- Zakaz Palenia: Wprowadzone surowe zasady dotyczące palenia w miejscach niedozwolonych i regularnie je egzekwuj.
W celu zaznajomienia pracowników z zasadami postępowania na wypadek pożaru pracodawca opracowuje „Instrukcję postępowania na wypadek pożaru” i umieszcza ją w miejscach widocznych. Instrukcja ta powinna zawierać:
- zasady organizacji i warunki ewakuacji z uwzględnieniem środków i sposobów ogłaszania alarmów o niebezpieczeństwie, zasady warunków ewakuacji przy wykorzystaniu dróg komunikacji ogólnej, sposobów prowadzenia ewakuacji zorganizowanej i indywidualnej,
- zasady postępowania na wypadek pożaru, w tym:
- gaszenie pożaru do czasu przybycia jednostek ratowniczo-gaśniczych oraz współdziałanie z kierującym akcją gaśniczą,
- zasady postępowania dla innych osób korzystających z obiektu,
- wykaz telefonów alarmowych.

Obowiązki pracowników w zakresie ochrony przeciwpożarowej.
W szczególności pracownik powinien:
- uczestniczyć w szkoleniach z zakresu ochrony przeciwpożarowej,
- zapoznać się z instrukcjami bezpieczeństwa pożarowego,
- zapobiegać powstawaniu czynników wywołujących pożary,
- znać zasady alarmowania i postępowania na wypadek pożaru,
- znać miejsce rozmieszczenia, przeznaczenie oraz obsługę podręcznego sprzętu gaśniczego,
- znać zasady gaszenia pożarów w zarodku przy użyciu podręcznego sprzętu gaśniczego,
- znać zasady prowadzenia ewakuacji.
W razie zauważenia ognia, dymu należy:
- Powiadomić o pożarze lub innym niebezpieczeństwie osoby znajdujące się w sąsiedztwie, zakładzie, oddziale, dziale, pracowni lub obiekcie.
- Telefonicznie lub w inny sposób zawiadomić Straż Pożarną podając rodzaj zagrożenia: – gdzie się pali – adres, nazwa obiektu, kondygnacja, – co się pali – dach, pomieszczenie, magazyn, archiwum, szatnia, gabinet, biuro, piwnica, – czy jest zagrożone życie ludzkie, – swoje imię i nazwisko oraz numer telefonu, z którego się dzwoni.
- Po odłożeniu słuchawki chwilę odczekać na sprawdzenie wiarygodności zgłoszenia.
- Przystąpić do gaszenia ognia podręcznymi środkami gaśniczymi.
Zasady postępowania w przypadku powstania pożaru
- Równocześnie z alarmowaniem o niebezpieczeństwie należy przystąpić do gaszenia pożaru podręcznym sprzętem gaśniczym, udzielenia pomocy osobom poszkodowanym lub zagrożonym.
- Przystąpić do ewakuacji osób znajdujących się w obiekcie ze szczególnym uwzględnieniem osób niepełnosprawnych, dzieci i osób nie znających obiektu.
- W miarę możliwości zabezpieczyć dokumentację i inne wartościowe przedmioty przed pożarem i osobami postronnymi.
- Do czasu przybycia jednostek ratowniczo-gaśniczych akcją kieruje Kierujący Akcją Ratowniczą.
- Po przybyciu jednostek ratowniczo-gaśniczych kierowanie akcją przejmuje kierownik akcji ratowniczej, który ma prawo żądania niezbędnej pomocy od instytucji państwowych, jednostek gospodarczych, organizacji społecznych i obywateli.
- Osoby postronne korzystające z obiektu powinny zachować spokój i podporządkować się osobom kierującym akcją
Osoby nie przestrzegające postanowień niniejszej instrukcji i przepisów przeciwpożarowych podlegają sankcjom kodeksu karnego i kodeksu wykroczeń.

Podręczny sprzęt gaśniczy
Na podstawie Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. Nr 80, poz. 563) obiekty powinny być wyposażone w gaśnice przenośne spełniające wymagania Polskich Norm będących odpowiednikami norm europejskich (EN), dotyczących gaśnic lub w gaśnic przewoźnych. Rodzaj gaśnic powinien być dostosowany do gaszenia tych grup pożarów, określonych w Polskich Normach dotyczących podziału pożarów, które mogą wystąpić w obiekcie.
Zasady wyposażenia obiektów w gaśnice
Jedna jednostka masy środka gaśniczego 2 kg (lub 3dm3) zawartego w gaśnicach, z wyjątkiem przypadków określonych w przepisach szczególnych, powinna przypadać:
- Na każde 100 m2 powierzchni strefy pożarowej w budynku, niechronionej stałym urządzeniem gaśniczym:
- zakwalifikowanej do kategorii zagrożenia ludzi ZL I, ZL II, ZL III lub ZL V,
- produkcyjnej i magazynowej o gęstości obciążenia ogniowego ponad 500 MJ/m2,
- zawierającej pomieszczenie zagrożone wybuchem.
- Na każde 300 m2 powierzchni strefy pożarowej nie wymienionej w pkt. 1, z wyjątkiem zakwalifikowanej do kategorii zagrożenia ludzi ZL IV.
Gaśnice w obiektach powinny być rozmieszczone:
- w miejscach łatwo dostępnych i widocznych, w szczególności:
- przy wejściach do budynków
- na klatkach schodowych
- na korytarzach
- przy wyjściach z pomieszczeń na zewnątrz;
- w miejscach nie narażonych na uszkodzenia mechaniczne oraz działanie źródeł ciepła (piece, grzejniki);
- w obiektach wielokondygnacyjnych – w tych samych miejscach na każdej kondygnacji, jeżeli pozwalają na to istniejące warunki.
Przy rozmieszczaniu gaśnic powinny być spełnione następujące warunki:
- Odległość z każdego miejsca w obiekcie, w którym może przebywać człowiek, do najbliższej gaśnicy nie powinna być większa niż 30 m;
- Do gaśnic powinien być zapewniony dostęp o szerokości co najmniej 1 m.
Rodzaje podręcznego sprzętu gaśniczego oraz zakres stosowania środków gaśniczych.
Grupy pożarów według rodzaju palącego się materiału i sposobu jego spalania:
- Pożary ciał stałych pochodzenia organicznego, przy spalaniu których występuje zjawisko spalania żarowego (np. drewna, papieru, tkanin).
- Pożary cieczy palnych i substancji stałych topiących się pod wpływem temperatury (benzyna, alkohol, oleje, tłuszcze, lakiery).
- Pożary gazów palnych (np. propanu, acetylenu, gazu ziemnego).
- Pożary metali (magnez, sód, uran, itd.).
- Pożary tłuszczów i olejów w urządzeniach kuchennych.
W zależności od grupy pożaru stosuje się odpowiednie środki gaśnicze.
Podręczny sprzęt gaśniczy
Służy on do zwalczania pożarów w ich początkowym stadium (tak zwana likwidacja pożaru w zarodku) . Cechuje się on dużą prostotą obsługi i konstrukcji oraz niezawodnością w działaniu. Podręczny sprzęt gaśniczy zgodnie z Polską Normą musi być właściwie oznakowywany i rozmieszczany w obiektach, do ochrony których jest przeznaczony. Konstrukcja tego sprzętu, jego ciężar oraz sposób posługiwania się umożliwia jego zastosowanie także przez osoby nie posiadające przeszkolenia specjalistycznego. Sposób oraz zakres użycia określany jest na etykietach. Zgodnie z wytycznymi, obiekty powinny być wyposażone w podręczny sprzęt gaśniczy, dostosowany do gaszenia tych grup pożarów, które mogą wystąpić w obiekcie. Właściwe oznakowanie podręcznego sprzętu gaśniczego polega na malowaniu go na określony (prawie zawsze czerwony) kolor oraz zaopatrywaniu w odpowiednie nalepki z instrukcją obsługi i przeznaczenia danego sprzętu gaśniczego, z pisemnym i rysunkowym opisem.
Do podręcznego sprzętu gaśniczego zaliczamy:
- gaśnice,
- hydronetki,
- koce gaśnicze,
- tłumice,
- sita kominowe.
